ostatnia aktualizacja:

czwartek
01 lipca 2004

[powrót]

Wady i zalety różnych metod antykoncepcji

W przypadku samca najlepszym rozwiązaniem jest kastracja (usunięcie jąder). Zaś jeśli właściciel obawia się niekorzystnych zmian w wyglądzie lub zachowaniu pupila (o fałszywych przesądach na ten temat możesz poczytać tutaj), należy przynajmniej dokonać podwiązania nasieniowodów, co czyni psa/kocura bezpłodnym.

Metodę, za pomocą której będzie się zapobiegać pojawieniu niepożądanego przychówku u samicy zawsze trzeba dobrać do konkretnego przypadku danej suczki czy kotki. Zależy to od wielu czynników: czy nie chcemy młodych tylko czasowo (samice hodowlane) czy w ogóle nigdy, od stanu zdrowia i kondycji samicy itp. Najlepiej podjąć te decyzje we współpracy z lekarzem weterynarii stale opiekującym się pupilką.

Poniżej przedstawiamy wady i zalety poszczególnych opcji.

Sterylizacja (kastracja)

Zalety

• Znacznie obniża lub całkowicie likwiduje ryzyko wieku chorób
   

• Daje całkowitą pewność, że nie dojdzie do niechcianej ciąży
   

• Zarówno samice jak i samce stają się bardziej przywiązane do domu i właścicieli, tracą skłonności do ucieczek z domu w okresie rui i włóczęg w poszukiwaniu partnera. Nie ryzykują zarażeniem się groźnymi chorobami podczas włóczęgi, walki o partnerkę lub kontaktów seksualnych.
   

• Sterylizacja to jednorazowy wydatek. Już po 2-3 latach stosowania koszt antykoncepcji hormonalnej przekracza cenę, jaką trzeba zapłacić za sterylizację.  W wielu miastach istnieją programy taniej sterylizacji organizowane m.in. przez SOZ "ARKA" (zasięg ogólnopolski) oraz fundację Canis (Warszawa).

Wady

• Ryzyko związane z narkozą. Należy podkreślić, że  jest ono mniejsze niż ryzyko zachorowania na choroby narządów rozrodczych przez sukę/kotkę niesterylizowaną, jak również mniejsze niż ryzyko śmierci samicy wskutek powikłań możliwych podczas ewentualnej ciąży i porodu.
   

• Jest to zabieg nieodwracalny. Nie nadaje się zatem do zastosowania w przypadku suk/kotek hodowlanych, które w przyszłości mają mieć potomstwo.

Uwagi:

• Śmiertelna dla kotów choroba, jaką jest FIP przenosi się wyłącznie podczas kopulacji zdrowego zwierzęcia z chorym partnerem. Nie istnieje szczepionka chroniąca przed tą chorobą. Jeśli mamy kota wychodzącego, to jedynym sposobem ochrony jest kastracja/sterylizacja, dzięki której całkowicie eliminuje się popęd seksualny zwierzęcia i związane z nim ryzykowne zachowania.
   

Podawanie środków hormonalnych.

Wady

• Tabletki

  • Wymagają stałego i regularnego podawania
     

  • Ponieważ nie są to środki przeznaczone specjalnie dla zwierząt, tylko "ludzkie" pigułki starej generacji, nie są dopasowane do naturalnych cykli hormonalnych kotek i suk
     

  • Jeśli zapomni się o podaniu pigułki lub opóźni termin jej podania, natychmiast przestają one być skuteczne i może wystąpić ruja
     

• Zastrzyki
   

  • Duża, jednorazowa dawka hormonów stanowi ogromny szok dla organizmu samicy i duże obciążenie zwłaszcza dla wątroby
     

• Środki hormonalne są dość drogie, a podawać je trzeba stale, przez cale życie samicy. Płodność suk i kotek nie wygasa w sposób naturalny po osiągnięciu pewnego wieku (nie przechodzą one odpowiednika kobiecej menopauzy).
   

• Zaburzenia hormonalne wywołane podawaniem zastrzyków/tabletek bardzo znacząco zwiększają prawdopodobieństwo chorób (ryzyko jest zdecydowanie wyższe niż w pozostałych metodach zapobiegania ciąży)

Zalety

• Przy prawidłowym podawaniu (i regularnej, okresowej kontroli stanu zdrowia) samica jest skutecznie ubezpłodniona w sposób odwracalny
   

Uwagi:

• Odnotowano przypadki całkowitej utraty płodności oraz niemożności donoszenia ciąży spowodowane wcześniejszym podawaniem środków hormonalnych!
   

Pilnowanie suki/kotki przed kontaktem z samcem

Wady:

• Wymaga bardzo uważnego obserwowania samicy, aby móc zauważyć pierwsze objawy rui czy cieczki. Jest to zwykle dość łatwe, jednak zwłaszcza u kotek czasem zdarza się, że ruja przebiega bez typowych objawów. Istnieje wiec zawsze ryzyko, że zanim Ty zauważysz ruję, związek Twojej pupilki z okolicznym psem/kocurem dawno już będzie skonsumowany.
   

• Podczas rui zmienia się charakter samicy - staje się ona skłonna do ucieczek i włóczęgostwa w poszukiwaniu samca. Nawet bardzo posłuszna suczka może przestać reagować na wezwania i uciec podczas spaceru, albo przeskoczyć czy podkopać ogrodzenie. I kotki, i suki dosłownie tracą wręcz instynkt samozachowawczy - zdarza się nawet, że kotki  wyskakują z okien mieszkań na wysokich piętrach (zwykle z tragicznym skutkiem).
   

• nie zakończony w sposób naturalny (czyli ciążą) cykl płciowy może prowadzić do poważnych chorób i stanów zwyrodnieniowych narządów rozrodczych: ropnego zapalenia macicy (tzw. ropomacicze), guzów nowotworowych na tle hormonalnym itp.
   

• Instynkt rozmnażania jest wyjątkowo silny i trudny do opanowania. Zarówno samice jak i samce całą swoją energię skupiają wówczas na poszukiwaniu partnera. W skrajnych przypadkach zwierzaki przestają jeść, bawić się, nic je nie cieszy... wyczekują jedynie na okazję wymknięcia się z domu w poszukiwaniu 'narzeczonej' czy 'narzeczonego'... Często zdarzają się ucieczki: zaślepione 'miłością' zwierzę biegnie przed siebie, nie zważając ani na nawoływania opiekuna, ani na niebezpieczeństwo (samochody!). Zwykle nie umie potem samo wrócić do domu :-( i w najlepszym wypadku trafia do schroniska jako znajda. W najgorszym - błąka się samotnie dopóki nie zginie z głodu, zimna, pod samochodem czy z rąk złych ludzi.

Zalety:

• nie wymaga ingerencji chirurgicznej ani hormonalnej
   

[powrót]